HÜLYA NUTKU nutkuhulya@gmail.com

Kültür Hayatımıza Özdemir Nutku’nun

Çevirileriyle Katkısı ve Özgün Eserleri

 

Sonuç olarak yaşamına (4 şiir kitabıyla) şair olarak başlayan, mavi hareketinin içinde yeralan, eleştirileriyle tanınan, iyi bir caz piyanisti olan Nutku, aldığı kırkın üzerinde ödül, üniversiteler de tiyatro bölümlerinin kurulması (Ankara,İzmir ve Kıbrıs’ta), Dünya Tiyatro Tarihi, Oyuncunun Çalışması, Oyunculuk Tarihi, Yönetmenin Çalışması, Sahne Bilgisi, Dram Sanatı, Tiyatro ve Yazar, Oyun Yazarı, Modern Tiyatro Akımları gibi ders kitaplarıyla eğitime verdiği hizmetler dışında, Darülbedayi’nin 50. Ve 100.yılını, Atatürk ve Cumhuriyet Tiyatrosu’nu yazarak, özgün bir eseri olan Meddah ve Meddah Hikayeleri, IV.Mehmet ’in Edirne Şenliği ile tarihe imza atmış.

Muhsin Ertuğrul’un yazı ve çalışmalarını ortak bir çalışmayla Benden Sonra Tufan Olmasın başlığıyla ardından da Gerçeklerin Düşleri adlı çalışmasıyla taçlandırmıştır. Zaman Zaman İçinde, Troya’nın Tahta Atı, Yaşayan Tiyatro, Memleketimizden Kültür Manzaraları, Zümrüdüanka’nın Külleri, Gecenin Maskesi, Uzatmalı Gerçekler, gibi kültür tarihimizi zenginleştiren yapıtları dışında Brecht’in ölüm yıldönümünde Brecht ve Epik Tiyatroyu, Duvar Yıkılırken Almanya’da Tiyatro yapıtlarıyla dış gözlemlerini kitaplaştırmıştır.

 

Bu arada çocukları ve onları yetiştirenleri de unutmayarak Zeynep’in Tiyatro Kitabı ile çocuklara Oyun,Çocuk ve Tiyatro kitabıyla onları yetiştirenlere eser vermiştir. Gösterim Terimleri Sözlüğü ile gösteri sanatlarındaki tüm terimleri açımlayarak bilgi ve birikimimize katkıda bulunmuştur. Dolayısıyla misyonu ve vizyonu geniş olan Nutku. bilim ve sanat insanlarına gereksinimimizi ve bu alandaki boşluğumuzu zenginleştiren bir külliyat sunmuştur.

 

 

    İş Bankası Kültür Yayınları , Hasan Ali Yücel klasikleri ülkemizdeki kültür hayatına hizmet eden yayınlar olarak yıllardır bu hizmeti sürdürmektedir. Prof.Dr. Özdemir Nutku’nun tiyatromuza kazandırdığı birçok özgün eserinin dışında kültür yayınlarında yaptığı çevirilerle de dikkat çekiyor. Önce klasikler arasında Shakespeare çevirileriyle gerek önsözdeki ayrıntılı açıklamaları gerekse verdiği dip notlarla oyuncu, yönetmen, dramaturg ve tasarımcılara ışık tutarken öte yandan İngiliz Dili Edebiyatı öğrencilerinin de başvuru kaynaklarını oluşturmaktadır.

 

Shakespeare’in Othello, Kral Lear, III.Richard Romeo Juliet, Yeter ki Sonu İyi Bitsin, Cardenio, Yanlışlıklar Komedyası, Venedik Taciri, Kısasa Kısas, Hırçın Kız, Bir Yaz Gecesi Rüyası, Nasıl Hoşunuza Giderse, İki Soylu Akraba, Veronalı İki Soylu Delikanlı, Cymbeline, Kış Masalı, Coriolanus’un Tragedyası, Aşkın Emeği Boşuna, Titus Andronicus, II. Richard, VI.Henry (1-2-3), Fırtına, Çifte İhanet ya da Dertli Aşıklar olmak üzere toplam 25 eseri dilimize kazandıran Özdemir Nutku ayrıca 8 yılda hazırladığı Shakespeare Sözlüğü ile de yazarın oyunları üzerine ayrıntılı çalışanlara, özellikle de orta İngilizcedeki anlamları ile büyük bir hizmet sunmaktadır.

            Nutku’nun Shakespeare oyunlarından Macbeth, Hamlet ve Onikinci Gece eserleri Mitos Boyut Yayınlarından basılarak böylece toplam Shakespeare eser sayısı 28 e ulaşmıştır. Değerli araştırmacının yayına hazır bekleyen tüm bu eserlerin incelemelerini kapsayan Bir Sahnedir Dünya adlı eseri vardır.

            Ardından İş Bankası Kültür Yayınları için Christopher Marlowe’ın 7 eserini kültür hayatımıza kazandırmıştır.

            Marlowe’un Kartaca Kraliçesi Dido, Paris’te Katliam, Maltalı Yahudi, Büyük Timurlenk (1-2), II.Edward eserleri basılmış. 7. Eseri olan Dr.Faustus ise baskıya hazırlanmaktadır.

            Marlowe’un eserlerinden sonra şimdilerde Ben Johnson’un Volpone adlı eserini dilimize çeviren Özdemir Nutku 2. eseri olan Herkesin Huyu Kendine adlı oyunu çevirisini sürdürmektedir. Toplam 5 eserden oluşan bu külliyatla Nutku, kültür yaşamımıza toplu bir hazine sunmaktadır.

            Özdemir Nutku Türk tiyatrosuna eğitimci, yönetmen, eleştirmen, yazar, araştırmacı olarak yaptığı katkıların dışında, yurtdışında da verdiği ders ve konferanslarla tanınmaktadır. Tüm hizmetlerinin dışında çevirmen olarak Almancadan çevirdiği Dürrenmatt Göktaşı, Tabori’den Bir Casusa Ağıt, Weismann ile Kızılyüz, G.Boris’den Yükselişten Sonra, H. Actenbursch’dan Çizme ve Çorapları, T.Berhardt’dan çevirdiği Tiyatrocu, Brecht’den çevirdiği Arturo Ui’nin Yükselişi, Sezuan’ın İyi İnsanı, Simone Machard’ın Hayalleri, Macar yazar Gyula Hay’ın At oyunu ve geçtiğimiz sezon İzmir Devlet Tiyatrosu’nda oynanan J.Osborne’dan Öfkeyle Bak Geriye adlı oyunun da çevirmenidir. Michael Hastings’in Lee Harvey Oswald oyunu ile Charles Morgan’ın Irmak Kıyısı oyunlarını çevirmiş ancak bastırmamıştır.

Ayrıca Stanislavski’nin sahnelediği Martı oyunu’ nun Reji notlarının da çevirmenidir. B.Curipeschitz’in Yolculuk Günlüğü ile John Covel’ın Edirne Günlüğü’nü çeviren Nutku aynı zamanda Peter Brook’un Gizli Saklı Birşey Yok adlı eseri ile çevirmiştir.

           

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI